Yeni tanıştığımız biriyle konuşurken çoğu zaman aynı güvenli konuların etrafında dolaşırız: Nerede çalışıyorsun, hangi müzikleri dinliyorsun, hafta sonları ne yapıyorsun?

Bu sorular sohbeti başlatabilir fakat karşındaki insanı gerçekten tanımana yetmez. Birini tanımak için hayatındaki bilgileri değil, o bilgilere yüklediği anlamı öğrenmen gerekir.

Bunun yolu da sorguya çeker gibi art arda soru sormaktan değil; doğru yerde, doğru soruyu sorup cevabı gerçekten dinlemekten geçer.

İşte sohbeti yüzeysellikten çıkarabilecek 10 açık uçlu soru:

1- İnsanların senin hakkında en sık yanıldığı şey ne?

Bu soru, karşındaki kişinin dışarıdan nasıl göründüğüyle kendisini nasıl gördüğü arasındaki farkı anlatmasını sağlar.

Belki mesafeli göründüğü hâlde aslında çekingen biridir. Belki çok rahat görünür fakat zihninde sürekli her şeyi düşünüyordur. Verdiği cevap, insanların onu hangi yönüyle eksik tanıdığını gösterir.

2- Bugünkü karakterini en çok hangi olay şekillendirdi?

Herkesin düşünme biçimini, ilişkilerini veya hayata bakışını değiştiren bazı deneyimleri vardır.

Bu sorunun cevabı sana yalnızca geçmişte yaşanan bir olayı değil, o kişinin bu olaydan nasıl bir anlam çıkardığını da anlatır. Aynı deneyimi yaşayan iki insan tamamen farklı sonuçlara ulaşabilir. Önemli olan, ne yaşadığı kadar yaşadığını nasıl yorumladığıdır.

3- Hayatının şu anki dönemine bir isim versen ne koyardın?

“Hayat nasıl gidiyor?” sorusuna genellikle “İyi gidiyor” gibi kısa cevaplar verilir. Bu soru ise karşı tarafı içinde bulunduğu dönemi biraz daha farklı düşünmeye davet eder.

“Yeniden başlama dönemi”, “belirsizlik”, “kendimi toplama süreci” veya “nihayet rahatladığım dönem” gibi cevaplar sohbetin doğal olarak derinleşmesini sağlar.

4- Kendinde değiştirmek isteyip bir türlü değiştiremediğin şey ne?

Bu soru, kişinin kendisiyle ilgili farkındalığını gösterir.

Erteleme alışkanlığından, insanlara gereğinden fazla anlam yüklemekten veya hayır diyememekten söz edebilir. Burada amaç kusur aramak değildir. Karşındaki insanın kendisine ne kadar dürüst bakabildiğini anlamaktır.

Sen de kendi cevabını paylaşarak sohbeti tek taraflı bir sorgudan çıkarabilirsin.

5- Bir insanda seni gerçekten güvende hissettiren şey nedir?

Güven herkes için aynı anlama gelmez.

Bazıları için tutarlılık, bazıları için açık iletişim, bazıları için yargılanmadan konuşabilmek önemlidir. Bir insanın bu soruya verdiği cevap, ilişkilerde neye ihtiyaç duyduğunu ve hangi davranışlara değer verdiğini anlamana yardımcı olabilir.

6- Geçmişte verdiğin hangi karar için bugünkü kendine teşekkür ediyorsun?

İnsanları yalnızca pişmanlıkları üzerinden tanımaya çalışmak sohbeti gereksiz biçimde ağırlaştırabilir. Bu soru ise geçmişe daha olumlu fakat anlamlı bir yerden bakar.

Karşı tarafın hangi kararıyla gurur duyduğunu, zor zamanlarda nasıl hareket ettiğini ve bugün sahip olduğu nelerin arkasında bilinçli bir tercih bulunduğunu gösterir.

7- Seni gerçekten tanıyan biri, seni nasıl anlatırdı?

İnsanlar kendilerini doğrudan anlatırken ideal bir portre çizme eğiliminde olabilir. Fakat konu yakın bir arkadaşın veya aileden birinin gözünden anlatmaya geldiğinde cevaplar genellikle daha samimi olur.

Kendini nasıl gördüğünü, hangi yönlerinin yakın çevresi tarafından fark edildiğini ve nasıl hatırlanmak istediğini bu sorunun cevabında görebilirsin.

Bu yüzden listenin en güçlü sorularından biri budur.

8- Kimse tarafından yargılanmayacağını bilsen hayatında neyi değiştirirdin?

İnsanların bazı kararları gerçekten istedikleri için değil, çevrelerinin beklentilerine uymak için verdikleri olur.

Bu soru; bastırılmış hedefleri, ertelenmiş kararları ve kişinin kendisine karşı ne kadar özgür davranabildiğini ortaya çıkarabilir. Ancak oldukça kişisel bir soru olduğu için sohbetin başında değil, aranızda belli bir güven oluştuktan sonra sorulması daha doğru olur.

9- Bir ilişkide asla kaybetmek istemediğin şey nedir?

Bir ilişki herkes için farklı bir temel üzerine kurulur.

Birisi özgürlüğünü, diğeri saygıyı, bir başkası arkadaşlık hissini veya açık iletişimi kaybetmek istemeyebilir. Bu cevap, karşındaki kişinin ilişkide neyi vazgeçilmez gördüğünü anlamanı sağlar.

Üstelik soru yalnızca romantik ilişkiler üzerinden cevaplanmak zorunda değildir. Arkadaşlıklar ve aile ilişkileri üzerinden de güçlü bir sohbet açabilir.

10- Şu sıralar zihnini en çok meşgul eden şey ne?

Bir insanın bugün ne düşündüğünü bilmek, onu geçmişinden veya öz geçmişinden daha iyi anlatabilir.

Belki önemli bir kararın eşiğindedir. Belki kimseye anlatmadığı bir hedef üzerinde çalışıyordur. Belki de dışarıdan önemsiz görünen fakat onun için büyük anlam taşıyan bir meseleyle uğraşıyordur.

Bu soruyu sorduktan sonra cevabı hemen kendi hikâyene bağlamadan dinlemek, sohbetin gerçek bir yakınlığa dönüşmesini sağlayabilir.

Soruları Sormak Yetmez, Cevabı da Taşıyabilmek Gerekir

Derin bir soru sormak, otomatik olarak derin bir sohbet yaratmaz. Karşındaki insan cevap verirken sürekli sözünü kesiyor, konuyu kendine çeviriyor veya anlattıklarını yargılıyorsan soru yalnızca bir teknik olarak kalır.

Bu nedenle:

• Soruları art arda sıralama.

• Cevap vermesi için baskı kurma.

• Kendi cevabını da paylaş.

• Anlattığı ayrıntılara gerçekten dikkat et.

• Sohbetin doğal olarak ilerlemesine izin ver.

Amaç karşındaki insanı çözmek veya kısa sürede bütün sırlarını öğrenmek değildir. Amaç, iki tarafın da kendisini biraz daha açık ifade edebileceği bir alan oluşturmaktır.

Çünkü iyi bir sohbet, sürekli konuşmakla değil; doğru soruyu sorduktan sonra gerçekten dinleyebilmekle başlar.